Kredyt gotówkowy

Czy na PESEL można wziąć kredyt lub pożyczkę?

Paweł Kuczyński

Ekspert Finansowy

6 min czytania

Opublikowane: 22 czerwca 2026

Każdy obywatel Polski ma indywidualny numer PESEL, który często jest jedną z obowiązkowych danych przy zawieraniu umów. Ten jedenastocyfrowy ciąg numeryczny umożliwia łatwą identyfikację drugiej osoby. Czy jednak podanie tego numeru wystarczy do zaciągnięcia kredytu lub pożyczki? Czy znając go, ktoś może zaciągnąć na Twoje dane zobowiązanie? Na szczęście – nie! Sprawdź, dlaczego to niemożliwe i dowiedz się, jak działa system Zastrzeż PESEL. 

Czy do kredytu potrzebny jest tylko numer PESEL? 

Numer PESEL nie wystarczy do zaciągnięcia kredytu. Instytucje finansowe mają obowiązek wielostopniowej weryfikacji tożsamości. Nie wystarczy, abyś Ty lub ktokolwiek inny podał Twój numer PESEL. Banki wymagają dokumentu tożsamości (dowodu osobistego lub paszportu). Poza tym mają obowiązek weryfikacji wnioskującego o zobowiązanie w Biurze Informacji Kredytowej. Często korzystają też z innych baz. Oprócz tego oczekują także zaświadczenia o dochodach i wyciągu operacji z konta za określony okres, np. 6 miesięcy.

Iwona Owczarek, ekspert NOTUS wyjaśnia:

Instytucje przeprowadzają takie analizy ze względu na rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego, ale również po to, aby przeciwdziałać wyłudzeniom. Z raportu InfoDok wynika, że w 2025 roku udaremniono 15 151 prób wyłudzenia kredytów o łącznej wartości 359,7 mln zł. Banki stosują środki ostrożności, aby minimalizować skalę wyłudzeń. 

Kredyt na numer PESEL: co jest potrzebne oszustom oprócz Twojego numeru?

Wyłudzenie kredytu z roku na rok jest coraz trudniejsze. Aktualnie nie jest w ogóle możliwe wzięcie kredytu na PESEL. Oszust potrzebowałby również:

• skanu dowodu osobistego,
• hasła dostępowego do bankowości,
• podpisu elektronicznego do podpisania umowy online,
• danych meldunkowych,
• zaświadczenia o zatrudnieniu.

Mając to wszystko, oszust może sfałszować tożsamość i zaciągnąć kredyt. Uzyskanie tych danych rzadko odbywa się przez fizyczną kradzież dokumentów. Przestępcy stosują różne metody, np. wystawiają fałszywe ogłoszenia o pracę, gdzie proszą o zdjęcie dowodu osobistego do umowy. Często źródłem danych jest ich wyciek z baz innych firm. Dane do logowania mogą być pozyskane także poprzez phishing, czyli oszustwo, które polega na wyłudzeniu informacji przez podszywanie się pod osobę lub instytucję.

Mechanizm ochrony. Jak banki weryfikują tożsamość i czy numer PESEL wystarczy do wzięcia pożyczki online?

Banki stosują wielopoziomowy proces weryfikacji tożsamości, również zdalnie, poprzez m.in. wideoweryfikację czy przelew z konta na daną kwotę. Mają mechanizmy, które ograniczają do minimum ryzyko skutecznego wyłudzenia kredytu. 

W przypadku firm pożyczkowych weryfikacja jest uproszczona. Decyzję pożyczkową otrzymasz już w kilka minut, a sam proces składa się z następujących kroków:

1) Wypełnienie formularza online – podanie danych osobowych i oświadczenie o wysokości zarobków.

2) Potwierdzenie tożsamości przez aplikację typu Kontomatik lub Instantor – które pobierają dane z rachunku i sprawdzają, czy są zgodne z tymi we wniosku. 

3) Przesłanie kodu SMS na numer telefonu.

Algorytm ocenia, czy wnioskodawca może otrzymać pożyczkę, dlatego decyzja zapada szybko.

Takie procedury mogą potencjalnie zwiększać ryzyko wyłudzeń, ale i tutaj nie wystarczy numer PESEL. Natomiast zmiany w prawie, które weszły w życie od 1 czerwca 2024 roku, spowodowały, że dzięki jednemu prostemu krokowi nie musisz się w ogóle bać wyłudzenia kredytu lub pożyczki na Twoje dane. 

Obowiązkowa weryfikacja zastrzeżenia PESEL – kluczowa zmiana od 1 czerwca 2024 roku

Od 1 czerwca 2024 roku zaszła ważna zmiana w przepisach, która zwiększa bezpieczeństwo finansowe obywateli. Instytucje muszą sprawdzać PESEL klienta, zanim udzielą kredytu lub pożyczki. Jeśli okaże się, że jest zastrzeżony, nie mogą udzielić wnioskującemu zobowiązania. W przypadku gdy instytucja je przyzna, nie będzie mogła mieć żadnych roszczeń wobec ofiary oszustwa. Zastrzeżenie tego numeru sprawdzają również notariusze i operatorzy telekomunikacyjni.

Jak to przebiega?

1) Bank i firma pożyczkowa sprawdzają numer PESEL w Rejestrze Zastrzeżeń PESEL prowadzonym przez Ministra Cyfryzacji.

2) Cały proces przebiega zdalnie i nie opóźnia analizy wniosku.

3) Jeśli PESEL jest zastrzeżony, instytucja nie może przyznać zobowiązania, nawet jeśli wnioskujący ubiega się o nie stacjonarnie i okazuje dowód osobisty. 

Iwona Owczarek, ekspert NOTUS wyjaśnia:

Warto mieć cały czas zastrzeżony numer PESEL. Nie przeszkodzi to w wizycie u lekarza, realizacji recepty, zakupie biletów lotniczych, załatwieniu spraw w urzędzie czy głosowaniu w wyborach. W przypadku wnioskowania o kredyt wystarczy wyłączyć zastrzeżenie na chwilę przed składaniem wniosku – do zmiany dochodzi natychmiast. Następnie należy ponownie włączyć zastrzeżenie, ale uwaga: można to zrobić dopiero po upływie co najmniej 30 minut. 

Jak i gdzie zastrzec PESEL?

Numer PESEL możesz zastrzec przez internet lub w urzędzie. Oto, jak zrobisz to online:

• Otwórz stronę mObywatel https://www.mobywatel.gov.pl/twoje-dane/rzp-pesel.
• Zaloguj się, a system przeniesie Cię na mObywatel.gov.pl.
• Wybierz: Zastrzeż PESEL.
• Zastrzeżenie będzie od razu aktywne. 

Zastrzec PESEL możesz również w aplikacji mObywatel. 

Zrobisz to także w urzędzie gminy. W tym celu:

• Wypełnij wniosek – pobierz go ze strony https://www.gov.pl/attachment/445a797e-d0a0-4297-af8b-6df44a492922 albo zrób to na miejscu w urzędzie.
• Idź do urzędu, zabierz dowód osobisty (możesz okazać dowód w aplikacji mObywatel).
• Podpisz i złóż wniosek w urzędzie.
• Usługa zostanie zrealizowana od razu na miejscu. 

Jeśli chcesz wiedzieć więcej o tym, jak zastrzec PESEL, sprawdź nasz artykuł, w którym szczegółowo opisaliśmy to krok po kroku. 

Jeśli z jakiegoś powodu nie chcesz zastrzegać numeru PESEL, rozważ Alerty BIK. To odpłatna usługa, dzięki której otrzymasz powiadomienie, kiedy ktoś złoży wniosek o kredyt lub pożyczkę na Twoje dane. Pozwala to zapobiec wyłudzeniu. Rozwiązania te porównano w poniższej tabeli. 

Zastrzeżenie PESEL jest podstawowym zabezpieczeniem przed wyłudzeniem kredytu, natomiast Alerty BIK pełnią funkcję uzupełniającą – informacyjną, ale nie blokującą.

Co zrobić, gdy ktoś wziął kredyt na mój PESEL? Natychmiastowa reakcja

Tak, jak wspomnieliśmy, nie ma możliwości, aby ktoś wziął kredyt na sam PESEL. Aby do tego doszło, złodziej musiałby dysponować także innymi danymi i dostępami do konta. Jeśli jednak podejrzewasz, że Twoje dane osobowe zostały wykorzystane do zaciągnięcia kredytu, działaj szybko, gdyż czas odgrywa ważną rolę.

Podejmij następujące kroki:

• Jeśli Twój numer PESEL nie jest zastrzeżony, jak najszybciej to zrób, aby nie doszło do kolejnych wyłudzeń.
• Zgłoś przestępstwo na policję – otrzymasz potwierdzenie zgłoszenia, którego będziesz potrzebować w kolejnych krokach,
• Złóż reklamację w banku lub firmie, gdzie doszło do zaciągnięcia zobowiązania – okaż potwierdzenie zgłoszenia sprawy na policję. Bank musi rozpocząć postępowanie wyjaśniające. Jeśli Twój PESEL był zastrzeżony, to ta instytucja ponosi odpowiedzialność. 
• Sprawdź raporty w BIK-u, BIG InfoMonitor i innych rejestrach. Możesz je raz na pół roku pobrać za darmo. Jeśli odnotowano zaciągnięcie zobowiązania, bank po potwierdzeniu, że doszło do wyłudzenia, powinien skorygować te dane. 

Nie wystarczy, że wyślesz do BIK-u i innych baz zawiadomienie na policję o wyłudzeniu kredytu. Wpisy może usunąć tylko instytucja, która je dodała. 

Źródła:

1. Raport InfoDok o sytuacji w IV kwartale 2025 r.
2. Ważne zmiany od 1 czerwca br.: zastrzeż PESEL i czuj się bezpiecznie