Jak uzyskać kredyt hipoteczny na działkę?
Myślisz o własnej działce, a brakuje Ci na nią środków? To jeden z celów, na które banki przyznają finansowanie w ramach kredytu hipotecznego. Zobowiązanie możesz uzyskać na różne typy gruntów. Jakie warunki musisz spełnić? Czym różni się finansowanie zakupu działek od innych nieruchomości? W tym artykule wyjaśniamy wszystko krok po kroku.
Spis treści
Na jakie działki można uzyskać kredyt hipoteczny?
Działka to część ziemi wyznaczona określonymi granicami – najmniejsza jednostka używana w ewidencji gruntów i budynków. Nieruchomość gruntowa to natomiast część powierzchni ziemskiej, która stanowi odrębny przedmiot własności. Obejmuje grunt wraz z jego częściami składowymi, w szczególności budynkami i roślinami trwale z nim związanymi.
Istnieje kilka typów działek:
- Budowlane – cieszą się największym zainteresowaniem inwestorów. To nieruchomości gruntowe, które mają odpowiednią wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz uzbrojenie. Można tam wybudować dom całoroczny, co wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub decyzji o warunkach zabudowy.
- Leśne – to grunt porośnięty roślinnością leśną albo przeznaczony do produkcji leśnej. W ewidencji jest oznaczany jako Ls lub Lz. Musi być użytkowany zgodnie z uproszczonym planem leśnym, a to oznacza, że można go wykorzystywać wyłącznie pod gospodarkę leśną. Na działce nie można budować, a nawet wznosić ogrodzenia. Przeznaczenie gruntu da się zmienić w procesie odlesienia, ale bez gwarancji sukcesu.
- Rolne – przeznaczone do produkcji rolnej lub zwierzęcej, czyli pod uprawę, sadownictwo lub hodowlę. Co do zasady takie grunty mogą kupić wyłącznie rolnicy, przy czym przepisy przewidują pewne wyjątki. Aby możliwa była budowa domu, najpierw trzeba taki grunt odrolnić i wyłączyć z produkcji rolnej.
- Siedliskowe – może się na nich znajdować zabudowa zagrodowa, tzn. obiekty mieszkalne i gospodarcze związane z uprawą roli. Siedlisko o powierzchni do 0,5 ha jest możliwe do zakupu dla każdego, przy czym budowa domu na parceli wymaga posiadania statusu rolnika.
- Rekreacyjne – przeznaczone pod budownictwo letniskowo-rekreacyjne. Nie mają statusu działki budowlanej. Zaliczają się do nich działki ROD (własność Polskiego Związku Działkowców), w przypadku których nabywa się prawo do ich dzierżawy, oraz grunty, które są prywatną własnością.

Poszczególne banki decydują, czy przyznają kredyt na działkę danego typu. Jeśli chcesz kupić grunt budowlany na kredyt, prawdopodobnie taką możliwość da Ci każda albo prawie każda instytucja. W przypadku pozostałych gruntów sytuacja wygląda inaczej. Jeśli chcesz kupić działkę rolną lub siedliskową, grono banków, które mogą sfinansować inwestycję, jest niewielkie, a w przypadku działek leśnych – bardzo małe. Poza tym wymagania będą wówczas zazwyczaj większe niż w przypadku zakupu gruntu budowlanego.
Jakie wymagania banki stawiają osobom ubiegającym się o kredyt hipoteczny na działkę?
Wymagania banku zależą od jego wewnętrznej polityki i rodzaju gruntu. Instytucje są w stanie sfinansować tylko wybrane typy działek i w każdym przypadku stawiają nieco inne warunki. W przypadku gruntów budowlanych oczekiwania są podobne, jak dla standardowych nieruchomości. Musisz posiadać 10-20% wkładu własnego, w zależności od banku. Jeśli chcesz kupić inny rodzaj działki, wymagania są większe. Porównanie prezentuje poniższa tabela.
| Rodzaj działki | Jaką część ceny zakupu pokryje bank? | Wymagany wkład własny | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Budowlana (< 0,3 ha) | do 80-90% | 10-20% | Najprostsza procedura, standardowe marże. |
| Rekreacyjna / letniskowa | do 50-70% | 30-50% | Krótszy okres spłaty (do 15-20 lat). |
| Rolna (siedliskowa) | do 60% | min. 40% | Trudna wycena, restrykcje ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. |
Uwaga! Działki rekreacyjne ROD nie mogą być zabezpieczeniem spłaty kredytu hipotecznego. Jednak to nie oznacza, że nie ma szans na ich sfinansowanie ze środków pożyczonych od banku. Możesz skorzystać z produktów o dowolnym przeznaczeniu, np. kredytu gotówkowego lub pożyczki hipotecznej.
Jeśli chodzi o wymagania finansowania poszczególnych działek, to najczęściej podstawą jest możliwość wybudowania na nich domu całorocznego. W przypadku gruntów rekreacyjnych i leśnych nie jest to oczywiste. Ogólnie banki najchętniej finansują zakup działek budowlanych, a w przypadku pozostałych albo nie dają takiej możliwości, albo stawiają wyższe wymagania. Oto, jakie ograniczenia mogą wystąpić w przypadku poszczególnych gruntów:
- Działka budowlana – najczęściej wymagane jest 20% wkładu własnego. Jeśli bank akceptuje 10%, to oczekuje dodatkowego zabezpieczenia spłaty. W przypadku gdy działka znajduje się w mało atrakcyjnej lokalizacji albo nie jest w pełni uzbrojona, instytucja może oczekiwać wyższego wkładu. Czas kredytowania wynosi zazwyczaj do 25 lat.
- Działka rekreacyjna – wymaga nawet 50% wkładu własnego, a okres spłaty wynosi zazwyczaj do 20 lat. Spodziewaj się też wyższej marży niż przy gruncie budowlanym. Przeważnie banki wymagają, aby na działce możliwa była zabudowa całoroczna.
- Działka rolna – nabywana przez rolników. Zazwyczaj wymagany jest wkład własny powyżej 30%. Można skorzystać również z preferencyjnych kredytów linii Z oferowanych przez ARiMR. Oprocentowanie jest zmienne i nie może wynosić więcej niż WIBOR 3M powiększony o nie więcej niż 2,5 pkt. proc.
- Działka siedliskowa – dokumentacja musi potwierdzać możliwość budowy domu jednorodzinnego. Zazwyczaj bank akceptuje nieruchomości nie większe niż 1-1,5 ha.
Zanim złożysz wniosek o kredyt, upewnij się, czy działka spełnia wymagania banku.
Iwona Owczarek, ekspert NOTUS wyjaśnia:
Przed złożeniem wniosku należy sprawdzić status prawny nieruchomości (współwłaściciele, obciążenia, ograniczenia w użytkowaniu), zapisy w MPZP lub możliwość uzyskania WZ, dostęp do mediów (czy są możliwe do doprowadzenia). Kolejne ważne aspekty to dostęp do drogi publicznej, a także ukształtowanie terenu (trudne warunki mogą obniżyć wartość działki).
Kredyt na działkę a maksymalna powierzchnia
Banki wymagają solidnego zabezpieczenia kredytu, dlatego muszą uwzględnić realne możliwości sprzedaży danego gruntu w razie problemów z uzyskaniem spłaty. Z tego powodu określają metraż działki, którą mogą objąć kredytowaniem. Nie oznacza to jednak, że zawsze w regulaminie znajdziesz informację o konkretnej powierzchni, jaką finansuje dany bank.
Na przykład mBank miał w nim informację, że uznaje działkę poniżej 3 tys. mkw. za typową. Aktualnie nie ma już tak konkretnego zapisu. W pozostałych bankach wygląda to podobnie. Możesz jednak przyjąć, że instytucje najchętniej finansują zakup działek o powierzchni do 3 tys. mkw. W przypadku większych gruntów kredytowanie jest możliwe, ale oceniane indywidualnie.
Kredyt hipoteczny na działkę a wymagane dokumenty
Zakup działki pod budowę domu wymaga zgromadzenia większej liczby dokumentów niż w przypadku kupna mieszkania. Bank będzie wymagał m.in.:
- dokumentu potwierdzającego status działki,
- decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- zaświadczenia o przeznaczeniu w aktualnym planie zagospodarowania przestrzennego,
- wypisu i wyrysu z rejestru gruntów,
- dokumentu potwierdzającego, że osoba sprzedająca jest prawnym właścicielem ziemi.
- Dokumentu potwierdzającego dostęp do drogi publicznej
Na podstawie tych dokumentów możliwe jest określenie stanu prawnego działki oraz możliwości budowy domu.
Lista dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku jest długa i obejmuje:
- dowód osobisty lub paszport;
- wniosek kredytowy;
- odpis Księgi Wieczystej gruntu;
- decyzję podziałową (jeśli działka będzie wyodrębniana z innej);
- wypis z ewidencji gruntów i kopię mapy ewidencyjnej;
- dokument potwierdzający przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową (decyzja o warunkach zabudowy lub zaświadczenie o przeznaczeniu w aktualnym planie zagospodarowania przestrzennego);
- zaświadczenie o dostępie do drogi publicznej,
- operat szacunkowy;
- umowę przedwstępną;
- zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach na druku bankowym ;
- historię operacji na rachunku bankowym.
Po decyzji kredytowej potrzebne będzie potwierdzenie wniesienia wkładu własnego.
W przypadku działki całkowicie nieuzbrojonej (tzw. „surowej”), bank może wymagać dodatkowego zabezpieczenia w postaci promesy przyłączenia mediów. Dokument ten potwierdza, że istnieje możliwość doprowadzenia niezbędnej infrastruktury technicznej do działki w określonym czasie i na określonych warunkach. Brak dostępu do podstawowych mediów może zostać uznany przez bank za czynnik podwyższonego ryzyka inwestycji.
Wniosek o promesę należy złożyć do lokalnego operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), np. PGE, Tauron, Enea, Energa, lokalnego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, oraz operatora sieci gazowej.
Kredyt na działkę a zdolność kredytowa
Bank przyzna kredyt na działkę, jeśli posiadasz odpowiednią zdolność kredytową. Wylicza ją indywidualnie dla każdego wnioskującego według własnych kryteriów. Możliwe, że jedna instytucja nie wyliczy wystarczającej zdolności, a w innej będziesz mieć odpowiednią.
Przy kalkulacji bank zwraca uwagę na:
- Wysokość Twoich dochodów, a także ich źródło – im więcej zarabiasz, tym lepiej, ale równie ważne jest, na jakiej podstawie osiągasz te zarobki. Najbardziej oczekiwana jest umowa o pracę na czas nieokreślony, ale możesz również otrzymać kredyt, prowadząc działalność gospodarczą czy nawet wykonując zlecenia na podstawie umowy cywilnoprawnej.
- Koszty utrzymania – comiesięczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego.
- Zadłużenie – aktualne zobowiązania z tytułu rat kredytów i pożyczek.
Warto uporządkować swoje finanse przed złożeniem wniosku. Masz niewielki kredyt ratalny? Spróbuj go spłacić w całości. Posiadasz nieużywaną kartę kredytową? Zrezygnuj z niej. To może pomóć w uzyskaniu zobowiązania.
Iwona Owczarek, ekspert NOTUS sugeruje:
Warto przeprowadzić analizę zdolności kredytowej co najmniej kilka miesięcy przed planowanym wnioskowaniem o kredyt. To czas, który daje możliwość jej poprawienia np. poprzez dodatkowe źródło dochodów albo spłatę zobowiązania. Najlepiej, jeśli zdolność oceni Ekspert, który podpowie najlepsze sposoby na jej zwiększenie.
Aby mieć większe szanse na kredyt, zgromadź jak najwyższy wkład własny. Im będzie większy, tym korzystniejsze warunki uzyskasz.
Uwaga! Kupując działkę, zapłacisz 2% podatku PCC od jej wartości. Zwolnienie z tytułu zakupu pierwszej nieruchomości dotyczy domów i mieszkań. Aby z niego skorzystać, nieruchomość musiałaby być zabudowana.
Czy można uzyskać kredyt na działkę i budowę domu jednocześnie?
Tak, to możliwe, ale nie każdy bank zapewnia takie finansowanie. Część instytucji sfinansuje inwestycję, ale tylko dwoma kredytami hipotecznymi. Często banki mogą zaakceptować wniosek, jeśli działka ma już wydane pozwolenie na budowę. Inne sfinansują zakup, o ile na gruncie już rozpoczęto budowę i ma być kontynuowana. Bez pozwolenia wymogiem jest przeważnie posiadanie gotowego projektu domu. Do tego bank musi jeszcze zaakceptować kosztorys.
Jeśli bank zaakceptuje taki wniosek, pierwszą transzę wypłaci na zakup gruntu, a kolejne – na budowę. Pamiętaj, że aby dostać następną transzę, musisz udowodnić, że poprzednia została wydana zgodnie z przeznaczeniem. Bank sprawdza postęp prac, wysyłając inspektora na budowę albo robiąc fotoinspekcję. Ta druga opcja to nowy trend – zamiast wizyty inspektora możesz zrobić zdjęcia budowy w aplikacji banku i wysłać je do kredytodawcy. Zdjęcia mają geolokalizację (GPS), dzięki czemu bank widzi, że są z Twojej działki. Nie musisz za każdym razem płacić za wizytę inspektora, a to wydatek od 140 do nawet 400 zł.
Źródła:
Autor
Joanna Pikowska
Ekspert Finansowy
Skorzystaj teraz z bezpłatnej pomocy eksperta finansowego, zdalnie lub w oddziale